Δευτέρα, 18 Νοεμβρίου 2013

Φυσικό κερί μέλισσας, το πολύτιμο


Όταν μιλάμε για τα προϊόντα της μέλισσας και τις ευεργετικές ιδιότητές τους, συνήθως στο νου μας έρχονται το μέλι, η πρόπολη και ο βασιλικός πολτός, καθώς είναι τα πιο γνωστά μελισσοκομικά προϊόντα. Δύσκολα θα σκεφτούμε το κερί. Και όμως… Θεωρείται το δεύτερο πιο προσοδοφόρο προϊόν της μέλισσας, αφού διαθέτει εξίσου σημαντικές ιδιότητες με τα υπόλοιπα προϊόντα της και χρησιμοποιείται σε πολλά βιομηχανικά προϊόντα αλλά και σπιτικά σκευάσματα.
Το βρίσκουμε σε πολλά φαρμακευτικά προϊόντα ως φαρμακευτική ουσία (χάρη στις θεραπευτικές ιδιότητές του), σε τρόφιμα (κυρίως ως επικαλυπτικό υλικό) με τον κωδικό Ε901, ως συστατικό πολλών καλλυντικών (κρέμες, λοσιόν, αντιηλιακά, προϊόντα αποτρίχωσης κλπ.) με την INCI ονομασία Cera alba, σε βερνίκια δαπέδων, επίπλων, αυτοκινήτων, σε χρώματα ζωγραφικής, στην κηροποιία κ.ά.

Από τη μέλισσα στον μελισσοκόμο…
Το φυσικό κερί της μέλισσας (Beeswax) που όλοι γνωρίζουμε παράγεται από τις νεαρές εργάτριες μέλισσες του είδους Apis mellifera (μέλισσα η ευρωπαϊκή). Υπάρχουν και άλλα είδη μελισσών που παράγουν κάποιο είδος κεριού, όπως τα είδη Apis dorsata, Apis cerana, Apis florae, αλλά το κερί τους παρουσιάζει διαφορές στα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες από το γνωστό μας μελισσοκέρι.
Η παραγωγή του συνδέεται άρρηκτα με τη ζωή της κυψέλης. Οι νεαρές εργάτριες μέλισσες παράγουν το κερί σε μορφή λεπιού από τους 4 κηρογόνους αδένες που βρίσκονται στην κοιλιά τους, το ζυμώνουν με τις εκκρίσεις των σιελογόνων αδένων τους και το χρησιμοποιούν για το χτίσιμο της κηρήθρας και το σφράγισμα των κελιών του μελιού.
Οι μελισσοκόμοι εκθέτουν τις παλιές κηρήθρες στο ήλιο ή σε ατμό ώστε να λιώσει το κερί (με μια ειδική διαδικασία) και έτσι το συλλέγουν χωρίς να διαταράσσουν τη ζωή στην κυψέλη.
Το κερί που παράγεται από τις μέλισσες έχει χρώμα λευκό. Γίνεται κίτρινο από τα υπολείμματα γύρης, μελιού, πρόπολης και άλλα υποπροϊόντα των μελισσών που συσσωρεύονται στις κηρήθρες, οι οποίες με τον καιρό μαυρίζουν. Όσο πιο παλιές λοιπόν είναι οι κηρήθρες τόσο πιο σκούρο θα είναι το κερί, γι’ αυτό και οι μελισσοκόμοι ακολουθούν τη διαδικασία της λεύκανσης ή του αποχρωματισμού του, με διάφορες μεθόδους επεξεργασίας που περιλαμβάνουν είτε φυσικά μέσα όπως η έκθεση του κεριού στον ήλιο είτε χημικά με τη χρήση υπεροξειδίου του υδρογόνου και βενζολικού υπεροξειδίου, ακόμη και χλωρίνης.

Φυσικό κερί μέλισσας ή …;
Το μελισσοκέρι αποτελείται από υδρογονάνθρακες, εστέρες και πολυεστέρες οξέων, αλκοόλες, υδροξυοξέα και άλλα σε μικρότερη αναλογία στοιχεία. Αυτά τα συστατικά του δίνουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του και τις ευεργετικές ιδιότητές του.
Είναι αδιάλυτο στο νερό και έχει σημείο τήξης 63-65ο C. Επειδή όμως είναι πολύ εύφλεκτο, δεν πρέπει να το θερμαίνουμε απευθείας στη φωτιά αλλά πάντοτε σε μπεν μαρί.
Το φυσικό κερί έχει χρώμα κίτρινο έως κιτρινο-καφέ. Το άσπρο κερί προέρχεται είτε από σκληρή επεξεργασία λεύκανσης, με κίνδυνο όμως να χαθούν οι ευεργετικές ιδιότητές του, είτε πρόκειται για νοθευμένο κερί με παραφίνη (συνθετικό κερί από αργό πετρέλαιο) είτε για σκέτη παραφίνη (πληροφορίες για τα παράγωγα πετρελαίου και τη βλαπτική δράση τους υπάρχουν εδώ).
Γι’ αυτό και πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί όταν το προμηθευόμαστε. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το φυσικό κερί έχει ευχάριστη μυρωδιά μελιού, όταν το μασάμε δεν κολλά στα δόντια, όταν το κόβουμε με μαχαίρι δεν κολλά, όταν το ζυμώνουμε για 10 λεπτά πρέπει να αποκτά πλαστικότητα, ενώ όταν ξύνουμε την επιφάνειά του πρέπει τα θρύμματα να έχουν σπειροειδή μορφή.

Οι ευεργετικές ιδιότητες του φυσικού κεριού
Έχει ιδιότητες μαλακτικές, αντιφλεγμονώδεις, αντισηπτικές, επουλωτικές, ενυδατικές και καταπραϋντικές.
Ως φαρμακευτική ουσία χρησιμοποιείται για προβλήματα χρόνιας μαστίτιδας, εκζέματα, εγκαύματα, πληγές και δερματικές παθήσεις (ψωρίαση), σε περιπτώσεις αρθρίτιδας, ωτίτιδες, φλεγμονές ρινικής περιοχής, βρογχικό άσθμα, ακόμη και σε οδοντόκρεμες για την προστασία των δοντιών και των ούλων γιατί διαπιστώθηκε ότι περιορίζει την τερηδόνα και δυναμώνει τα ούλα.
Ως συστατικό καλλυντικών είναι κατάλληλο για όλους τους τύπους δέρματος, και χρησιμοποιείται σε πάρα πολλά προϊόντα για τα χείλη, τα μαλλιά, το πρόσωπο και το σώμα.
Δημιουργεί ένα προστατευτικό φίλτρο στην επιφάνεια της επιδερμίδας που την προστατεύει από ερεθισμούς, χωρίς να φράσσει τους πόρους (μη φαγεσωρογόνο), αφήνοντας το δέρμα να αναπνέει, ενώ παράλληλα ενυδατώνει το δέρμα, φυλακίζοντας τη φυσική υγρασία του, βοηθά στην ανάπλαση των κυττάρων του, αφήνοντας την επιδερμίδα απαλή και ελαστική.

Πώς μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε
Οι πιο γνωστές και εύκολες χρήσεις του είναι:
  • Η παρασκευή κηραλοιφής. Πρόκειται για μια απλή θεραπευτική αλοιφή (περισσότερο ή λιγότερο συμπαγής) με απλά υλικά (λάδι και κερί μέλισσας) που παραδοσιακά δεν λείπει από κανένα σπίτι, καθώς μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε σε εγκαύματα, κοψίματα, πληγές, μυϊκούς πόνους, δερματίτιδα, έκζεμα, σκασίματα κλπ. με εξαιρετικά θεραπευτικά αποτελέσματα.
  • Με μελισσοκέρι μπορούμε εύκολα να φτιάξουμε απλά σπιτικά χειροποίητα καλλυντικά (γαλακτώματα, κρέμες, λιπ μπαλμ, κλπ.) και σαπούνια, φροντίζοντας έτσι με τον πιο φυσικό τρόπο το πρόσωπο, το σώμα και τα μαλλιά μας.
  • Μπορούμε επίσης να φτιάξουμε το δικό μας χειροποίητο και οικολογικό γυαλιστικό για ξύλινες επιφάνειες (σκεύη, έπιπλα, πατώματα, παντζούρια και παράθυρα), και για δερμάτινα ρούχα, παπούτσια και έπιπλα.
  • Τέλος, αν μας αρέσει να φτιάχνουμε διακοσμητικά κεριά ας προτιμήσουμε το μελισσοκέρι, αντί του συνθετικού κεριού παραφίνης. Το φυσικό κερί, όταν καίγεται, δεν βγάζει τόσο καπνό όσο το συνθετικό, ενώ το ευωδιαστό άρωμά του δεν συγκρίνεται με τίποτα με το άρωμα της παραφίνης.
Συμβουλή 
Ο ιδανικός τρόπος για να αγοράσουμε πολύ καλής ποιότητας κερί μέλισσας είναι να το προμηθευτούμε από έναν έμπιστο μελισσοκόμο. Αν μάλιστα ασχολείται και με τη βιολογική μελισσοκομία, ακόμα καλύτερα... Έτσι θα είμαστε σίγουροι ότι αγοράζουμε καθαρό μελισσοκέρι χωρίς χημική επεξεργασία και υπολείμματα φαρμάκων, από αυτά που χρησιμοποιούν μερικές φορές οι μελισσοκόμοι για να αντιμετωπίσουν διάφορα προβλήματα στις κυψέλες τους. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου